Sigarillo Tadımında Soğuk Çekiş Aroması Rehberi
Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu o anda kaydetmek iyi olur, zira hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu iki kez denemek hatayı azaltır zira gürültülü ortamlarda hafif kokular kolayca kaçırılır. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca gücü anlatır. Kısacası ilk denemede acele etmemek ve kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol sayılır. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım sırasında telefon kenarda durursa dikkat artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken davranıp hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle yumuşak ama temiz gelir tabii ki bu sıralama her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira asıl tat çoğu zaman burada gizlidir. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman yükselir ama tonlar koyulaşır ve genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik kalır. Romeo y julieta petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür nitekim bu yüzden sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı arttığından sertçe notalar baskın olabilir gerçekten ısınmış yaprak kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil değerlendirme sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin değildir, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Art arda nefes almak ısıyı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir mutlaka sabit ışık ile sakin bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. 1 belli belirsiz aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı gösterir bu sayede odak dağılmaz ve not kalitesi artar. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda kalır ve ileride okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Puanı yazmadan önce birkaç nefes yapmak gerekir öte yandan ondalık notlar vermek fazladan bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle tercih edilen değerdir, zira ılımlı çubuklar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu nedenle kül hattının eşit gitmesini de gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden keskin notalar çabuk belirir gerçekten dar çaplılarda ısı artışı çok daha hızlıdır. İnce çaplı kısa puro benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz ısınma hızı ise aromayı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha serin akar ama aromalar daha geç açılır ve bu hız tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu dengesizse yorum kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar ama şiddetini düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken ilk olarak dar çaplıyı sonra kalını içmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü tat hafif olanın tadını bastırmaz. Aradaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki kanaldan gelir: damaktaki tat ile burnun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta önemsiz görünse de sonuçları epey değiştirir. Dumanı dudaktan verirken burundan yavaşça bırakmak retrohale yöntemidir mesela hafif bir nefes aromayı daha zengin açar. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını net verir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa bırakır hızlı bir çekiş ise narin tonları siler. Yoğunluk dilde zayıf ama burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde ağır bir öğünden hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak yanılgıyı önler. Acemi kişiler için ilk adımda koku yoluyla algılanan ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün aralarında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra ılık su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir zira yorgun bir ağız en belirgin aromayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır ve aroma algısını azaltır. Beşli ince puro paketi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net anlaşılır bu yüzden hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek kıyası bozmaz gerçekten tatlı sıvıdan sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Kahve ve su haricinde çay da düşünülebilir; asıl mesele seçimin şekersiz kalmasıdır. Damak tazelendikten sonra birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen tadım çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde yanış hızlı sürdüğünden yoğunluk değişimi daha dar bir aralıkta kalır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ve son çekişler arasındaki farkı görmek daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece yoğunluğu izlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise kakao tonunu hızla ortaya koyup sona erer zira geçiş dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Boy küçüldükçe aroma katmanı daralır, ama güç hissi korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı sayfa kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir fikir sunmaz yani her deneme bir öncekinin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ile zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri tutmak fayda sağlar yoksa benzer aromalar defalarca baştan keşfedilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne geri dönüp bakmak gelişimi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu durum boşa emeğe neden olur. Saat, çubuk ismi ve not tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki basamaktan çok sapma çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Defterde öz ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre güçlü ahşap kokusu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. Sonradan okunduğunda net kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, içimin ağızdaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü de tatların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme etmek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe neye benzer benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir tonunu belirgin taşıyabilir örneğin ağır bir duman zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña neye benzer gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem notasını yüksek tutar kaldı ki dolgun bir duman aromasız da kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet sunabilir tersi durum de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk içinde yoğunluk farkı bulmak ince bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada çubuk hızlı yanar böylece baharatlı tonlar abartılır bu sebeple ortam koşullarını de kayda geçirmek akıllıca olur. Çok nemli ortamda de çekiş tıkanır ve lezzet silikleşir ısı ise yaprağın ısınma hassasiyetini etkileyen başka bir etkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım net okunur değerlendirme anı seçerken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları azaltır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden çoğu zaman odadaki hava ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir ortamda koku yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması hatalı okunabilir. Kapı aralığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı fazla sertse kül yapısı bozulur.